Hieronder kunnen ook bomen in groepsverband gerekend worden, vb. een groepje van 3 bomen zolang ze zich niet in een bos bevinden.
Een begroeiing met bomen of struiken wordt als bos aanzien zodra het gaat over een met bomen bezette oppervlakte waarbinnen een cirkel met een diameter van minimaal 10 meter getrokken kan worden. Aanplantingen die uit 3 of meer rijen bomen bestaan, worden eveneens als bos beschouwd.
Voor het vellen van alleenstaande bomen en bomen in lijnverband is een stedenbouwkundige vergunning nodig die afgeleverd wordt door de gemeente. Deze vergunning is nodig voor hoogstammige bomen (bomen met een omtrek van minstens 60cm op 1 meter boven het maaiveld).
Een kapmachtiging of een stedenbouwkundige vergunning is niet nodig wanneer gelijktijdig aan de drie onderstaande voorwaarden in voldaan:
- bomen op perceel gelegen in woongebied of industriegebied of daarmee gelijkgestelde gebieden (uitzondering : woonparkgebied) en gelegen op een huiskavel (maar niet op de grens met openbaar domein) en staan binnen de 15 meter rondom de vergunde woning of gebouw (uitzondering woonparkgebied)
- wanneer acuut gevaar dreigt (risicobomen of dode bomen). Een voorafgaandelijk schriftelijke instemming van de afdeling Bos en Groen is vereist.
- wanneer het gaat om onmiddellijk acuut gevaar (uit veiligheidsredenen kan er niet meer gewacht worden met het vellen of met het verwijderen van een afscheurende tak,...) dient er onmiddellijk ingegrepen te worden en nadien de nodige gegevens gemeld te worden aan de afdeling Bos en Groen. Dit kan ook vastgesteld worden door de milieuambtenaar. Acuut gevaar dreigt wanneer er duidelijk een aantal fysieke mankementen (zoals takbreuk, gedeeltelijke ontworteling, gebarsten stam of kruinbasis,...) zijn vast te stellen aan de boom:
- waardoor er direct gevaar dreigt om personen te verwonden
- waardoor er direct gevaar dreigt om eigendommen te beschadigen
- waardoor er direct gevaar dreigt voor andere bomen (vb. in geval van een snel vermeerderende ziekte)
Een vergunning is evenmin vereist wanneer de kapping is opgenomen in een goedgekeurd beheerplan en de betrokken kapping ook kan goedgekeurd worden door dit beheerplan.
Aanvragen voor stedenbouwkundige vergunningen gelegen in parken en bossen (zoals gedefinieerd volgens bosdecreet) of gebieden bestemd voor bossen en parken volgens gewestplan worden geadviseerd door de afdeling Bos en Groen.
In sommige gevallen is een natuurvergunning vereist. Het rooien of verwijderen van en het beschadigen van houtachtige beplantingen langs waterlopen, dijken of taluds, heggen, hagen, houtkanten, houtwallen, bomenrijen en, hoogstamboomgaarden zijn vergunningsplichtige activiteiten.
Deze vergunningsplicht is van toepassing in volgende gewestplanbestemmingen of -zones of andere plannen van aanleg);
groengebieden, parkgebieden, buffergebieden, bosgebieden, valleigebieden, brongebieden, agrarische gebieden met ecologisch belang, agrarische gebieden met bijzondere, landschappelijk waardevolle agrarische gebieden, natuurontwikkelingsgebieden.
Daarnaast ook nodig in Vogelrichtlijngebieden, Ramsar-gebieden, Beschermde duingebieden en habitatrichtlijngebieden en in de gebieden van het Integraal Verwevings- en Ondersteunend netwerk.
Een particulier vraagt de vergunning aan bij het College van Burgemeester en Schepenen, het College kan zelf ook voorwaarden verbinden aan de vergunning, in zover ze niet ingaan tegen andere uitgebrachte adviezen ( bevoegde gemeentelijke diensten en AMINAL afdeling Natuur ). In alle ander gevallen zijn de in deze paragraaf meldingsplichtig, behalve in woongebieden en industriegebieden.
Wanneer een stedenbouwkundige vergunning aangevraagd wordt voor het kappen van een bomenrij en hierbij advies wordt gevraagd aan de afdeling Natuur is geen natuurvergunning meer vereist. De stedenbouwkundige vergunning geldt in dit geval als natuurvergunning. Alleen in het geval géén advies ingewonnen wordt bij de afdeling Natuur, dient ook de procedure voor een natuurvergunning opgestart te worden.